Halva Ardeh (İran)

Helva ardeh, genellikle şeker ve öğütülmüş susam veya tahin ile hazırlanan tatlı, yoğun bir İran ezmesidir. Karışım ara sıra antep fıstığı ile süslenir, ancak geleneksel olarak sadece fıstık ile doldurulur. Tatlı bir atıştırmalık olarak tüketilebilse de, helva ardeh yaygın bir kahvaltı malzemesidir ve ara sıra yanında ekmekle servis edilir.

Helvanın Kısa Tarihçesi

Helva, İran kökenli ve Orta Doğu’ya yayılmış bir şekerleme türüdür. Ad, genellikle un veya irmik, ince öğütülmüş tohumlar veya fındık bazlı ve şeker ya da bal ile tatlandırılmış kalın hamur için kullanılır. Helva, Batı, Orta ve Güney Asya, Balkanlar, Kafkaslar, Doğu Avrupa ve Afrika Kıtasında popülerdir.

Çoğu helva türü, şeker veya bal ile tatlandırılmış nispeten yoğun şekerlemelerdir. Ancak dokuları değişiklik gösterir. Örneğin, irmik bazlı helvanın dokusu, çok tereyağlı, nemli, pütürlü ve yarı saydam olabilirken, susam bazlı helva daha kuru ve daha ufalanabilir olabilmektedir.

Helva, İran’da ortaya çıktı. Helva ile ilgili en eski atıf, sütle hurma püresi karışımı için kullanılan 7. yüzyılda ortaya çıktı. 9. yüzyıla gelindiğinde, bu terim, artık aşina olduğumuz tatlandırılmış pişmiş irmik veya un ezmesi de dahil olmak üzere çok sayıda tatlı çeşidi için kullanıldı.

Daha önceki Farsça tariflerin çoğu, 13. yüzyıldan kalma Arapça bir kitap olan Kitab al-Tabikh’te (yemekler kitabı) ve 13. yüzyıldan kalma Mağribi İspanya’sından anonim bir yemek kitabında belgelenmiştir.

Helva, susam bazlı bir versiyonu da dahil olmak üzere Osmanlı Türkleri tarafından benimsendi ve imparatorluğa yayıldı.